wstążka świętokrzyska

Miechów 1863 - mroźny przedsionek rzeźni...

Dziś przedstawiam pierwszy fragment zapisu naszego filmu na kanale YouTube Miotła czasu pt. „Miechów 1863 - Rzeź krakowskiej młodzieży", który jest jednocześnie zaproszeniem do oglądania tegoż filmu. Spróbujmy odpowiedzieć na pytanie: Jak doszło do samobójczego marszu na Miechów w lutym 1863 roku?

„I naprzód marsz, Ojczyzny dzieci,/ Bo nadszedł chwały naszej dzień.
To tyran przeciw nam zawiesił/ Zbroczony krwawo sztandar ten.
(…) Słyszycie z bitew pól niesiony./ Żołnierzy przeokrutnych ryk?
Już idą, wam zaciągnąć stryk,/ By zarżnąć wasze syny, żony/

Do broni, bracia dziś!/ Zewrzyjcie szyki wraz!/ I marsz, i marsz!/ By ziemię krwią/ napoić, przyszedł czas!”. 

Marsylianka

PK 

Poprzez śnieżne pola pędzi, nie oszczędzając konia, kawalerzysta w krótkim kożuszku i czerwonej rogatywce na głowie… Wokół niego świszczą kule, jego twarz jest coraz bardziej przerażona, oczy wychodzą na wierzch ze strachu… W mózgu dudni jedna myśl: wyjechać z wąwozu… 

Nie próbuje się ostrzeliwać, ładownica jest pusta… Jedna z kul uderza go w ramię z dużą siłą, ale on czuje tylko lekkie klepnięcie… Za chwilę czuje, że coś mokrego i ciepłego spływa mu z ramienia w dół ręki, która wkrótce staje się czerwona od krwi i bezwładna… 

Ściągając uzdę wierzchowca jedną ręką, widzi przed sobą maszerujących towarzyszy broni. Idą od strony Wolbromia. Idą ku miastu z kosami i drągami… 

Jeździec, mijając ich w galopie, wrzeszczy wniebogłosy:

PW

Uchodźcie! Kurowski pobity! Moskwa w całej potencji przed wami! Ratuj się, kto w Boga wierzy! Komu życie miłe!

PK

Jeździec znika za niewielkim wzniesieniem, a wśród maszerujących powstańców wybucha potężna panika… Rzucają w śnieg swą lichą broń i salwują się bezładną ucieczką w wielu kierunkach… Nikt nad tym już nie panuje… Tak kończy się miechowska tragedia roku 1863...

PW

Witamy was w kolejnym odcinku Miotły czasu 

Z tej strony Paweł Wojtyś 

I Paweł Kobus

PK 

Dziś opowiemy wam o bitwie stoczonej o Miechów 17 II 1863 r., która jak w soczewce ukazuje cały absurd styczniowej rewolucyi. Zajmowaliśmy się już tym tematem na naszym kanale w filmach: „Poszli nasi w bój bez broni” – w dwóch częściach oraz w filmie „Sztylet rewolucji”.

PW

Zachęcamy was do obejrzenia tych właśnie filmów, w których podjęliśmy próbę odpowiedzi na pytanie: jak to się stało, że przeciwko regularnej, potężnej armii rosyjskiej posłano do walki ludzi w większości bez należytego przeszkolenia wojskowego i w większości nie posiadających broni palnej?

Jak to się stało, że przeciwko rosyjskiej potędze militarnej posłano w bój – a raczej samobój – mniej więcej jedną dywizję lekkiej piechoty i brygadę kawalerii, i to wszystko rozproszone na całym obszarze kraju… Bez artylerii i logistyki… 

PK

Przypomnijmy, że w tym powstaniu jednorazowo walczyło maksymalnie ponad 20 000 ludzi – głównie miejskich żółtodziobów… Głębszą odpowiedzią na to pytanie zajmiemy się w przyszłości – w cyklu Dzieje rewolucji, a teraz przyjrzyjmy się, jak doszło do owej miechowskiej tragedii… 

PW

Jej sprawcą był Apolinary Kurowski – człowiek bez żadnego wojskowego wykształcenia i doświadczenia w dowodzeniu związkami taktycznymi. W 1848 r. był szeregowym powstańcem wielkopolskim.

Jemu to powierzono sformowanie tzw. pułku kieleckiego.

PK

W mroźną styczniową noc z 22/23 I 1863 r. na zachodnich obrzeżach Kielc pod jego komendę stawiło się ok. 200 – 300 ludzi. Plan ataku na Kielce spalił na panewce – jak stwierdził Kurowski – „dla braku lepszego uzbrojenia”, a także z powodu postawienia w stan gotowości garnizonu miasta. 

PW

Czyli wówczas stać go było jeszcze na trzeźwe myślenie. Później było już dużo gorzej...

PK

Kurowski z częścią oddziału wycofuje się w rejon Ojcowa i – jako naczelnik województwa krakowskiego – podporządkowuje sobie partię Ignacego Dobrskiego. 

W początku lutego 1863 r. zgrupowanie Kurowskiego liczy już ok. 800 ludzi. 

PW

Wkrótce do obozu ojcowskiego ściąga licznie zapalona duchem walki krakowska młodzież, co gwałtownie zwiększa liczbę insurgentów pod wodzą Kurowskiego do ok. 2 000.

PK

Niestety przybywają oni w większości bez żadnego uzbrojenia. Nie ma dla nich już nawet owych nieszczęsnych kos przekutych na sztorc i innej broni drzewcowej… Przeto Kurowski, aby nie gasić ich bojowego zapału, postanawia uzbroić ich w solidne drągi... Czujecie to? Formację tę nazwano żartobliwie „drągalierami”...

PW

Jak się wkrótce okaże, z żartami miało to niewiele wspólnego… 

PK

Początkowo zgrupowanie Kurowskiego ma pewne sukcesy – rozbicie rosyjskich straży granicznych w Michałowicach (2 II) i Szycach (4 II) oraz skuteczny atak na Sosnowiec (7 II), który jednak okupiony jest dużymi stratami… Wychodzi powoli wojskowe dyletanctwo Kurowskiego...

PW

Rosjanie, obawiając się połączenia sił Kurowskiego i Langiewicza, wysyłają na Ojców poważne siły. Z Częstochowy wychodzi 1 700 bagnetów i szabel oraz 6 dział pod komendą płk. Ostrowskiego. Z Miechowa maszeruje 1 300 żołnierzy i 2 działa pod dowództwem księcia Bagrationa. W ostatniej chwili, uważając przesadnie, że siły Kurowskiego liczą kilkanaście tysięcy, całą ekspedycję wzmocniono czterema rotami gwardii i 4 działami z garnizonu warszawskiego. 

PK

W sumie wojska rosyjskie liczyły 4 100 żołnierzy i 12 dział. Była to siła, która w polu zmasakrowałaby zgrupowanie Kurowskiego, a on sam też zdawał sobie z tego sprawę, patrząc na swój obóz ojcowski, prezentujący się niczym obóz średniowiecznego wojska – naszpikowany kosami, pikami, włóczniami i drągami… 

PW

Kurowski decyduje się wyjść z potrzasku, ale z twarzą, i postanawia uderzyć na osłabiony garnizon miechowski, aby dać swym zuchom choć trochę rewolucyjnego uniesienia i chwały. 

PK

Młodzi ludzie, nie obeznani w walce i nie wąchający jeszcze prochu, krzyczą z zapałem:

RAZEM:

Na Miechów! Na Miechów!

PW

Jeden tylko, ponoć nazwiskiem Piszczyk, zapamiętale krzyczał: Wodzu prowadź na Kowno!