wstążka świętokrzyska

Osiem lat wojny i pożogi

Dziś przedstawiam kolejny fragment zapisu naszego filmu na kanale YouTube "Sławą górujący" - czyli rzecz o Bolesławie Chrobrym", który jest jednocześnie zaproszeniem do oglądania tegoż filmu. Spróbujmy odpowiedzieć na pytanie: Jak zakończyły się wojny polsko - niemieckie w latach 1010 - 1018?

PK

Rok później Henryk II ponownie wyprawia się przeciwko państwu Piastów. Jednak… „ciągłe ulewne deszcze opóźniały pochód naszych, nie mniej zadali oni nieprzyjaciołom duże straty wokoło. Wreszcie spustoszywszy wzdłuż i wszerz całą okolicę Czesi powrócili do domu, nasi zaś wycofali się szczęśliwie przez Milsko do Łaby” – pisze Thietmar.

PW

Kolejna niemiecka wyprawa, planowana na rok 1012, nie doszła do skutku z powodu niechęci niemieckich panów do walki z Bolesławem oraz odmowy Czechów i Wieletów wzięcia w niej udziału.

PK

Przeto Bolesław, wykorzystując zgromadzone siły własne, zdobywa i niszczy gród Lubusz, a także zadaje dotkliwe straty Niemcom.

Wpłynęło to najpewniej na zawarcie pokoju w Merseburgu w roku 1013. 

PW

Znów ten pieprzony Merseburg – pomyślał zapewne Chrobry…

Nie mniej przybył tam, składając hołd lenny Henrykowi II z Milska i Łużyc, utrzymując tym samym tę strefę zgniotu pod swoim władztwem. 

PK

Nawiasem dodajmy, że podczas tych rokowań syn Chrobrego – Mieszko – poślubił Rychezę – siostrzenicę Ottona III.

PW

Czerwiec 1015 r. przynosi jednak kolejną wielką niemiecką wyprawę na ziemie piastowskie. Tym razem koncentryczne uderzenie wychodzi z płn. - zach., skąd wkraczają Sasi i Wieleci, z zachodu – skąd atakują główne siły niemieckie – ze świeżo upieczonym cesarzem na czele, a także od południa, skąd nacierają Czesi i Bawarczycy.

Czyli nec Herkules contra plures, w wolnym tłumaczeniu – gdzie ludzi kupa i Herkules dupa… Ale nie tym razem...

PK

Po pierwsze – wywiad Bolesławowy na dworze niemieckim spisał się znakomicie – nawet lepiej niż w serialu „Pogranicze w ogniu”. 

Po drugie – jak byśmy to dziś określili – świetnie zadziałały zapory inżynieryjne – zasieki, czyli np. zwalone drzewa oraz wilcze doły i inne „śmiertelne jajka z niespodzianką”.

Po trzecie i najważniejsze – świetną robotę zrobili podlegli Bolesławowi Morawianie, którzy zaatakowali Marchię Wschodnią – czyli Austrię. Spowodowało to odciągnięcie od południowego teatru działań wojennych Czechów i Bawarów. 

Po czwarte – na froncie płn. - zach. też szło napastnikom do bani.

PW

Główne siły niemieckie zmuszone są do odwrotu, w czasie którego Henryk II pozostawia wojska pod wodzą margrabiego Gerona, a sam chyżo daje drapaka do Faterlandu. 

W czasie odwrotu dochodzi do słynnej bitwy w kraju Dziadoszan, o której Thietmar pisał tak:

PK

„Po pewnym czasie nieprzyjaciele ukryci w pobliskim lesie wznieśli potrójny okrzyk i zaraz potem rzucili się na nasze wojsko z łucznikami, którzy nadbiegali w zamieszaniu. Nasi dzielnie stawiali opór przy pierwszym i drugim ataku i zabili wielu spośród nadbiegających, lecz nieprzyjaciele, nabrawszy otuchy na widok ucieczki niektórych spośród naszych, zwarli się i uderzywszy powtórnie rozpędzili wszystkich i wybili pojedynczo przy pomocy zdradzieckich strzał. Arcybiskup Gero i ranny palatyn Burhard ledwie uszli z życiem i donieśli o tym cesarzowi. Młodociany Ludolf dostał się z garstką do niewoli. Polegli i ze zbroi odarci zostali grafowie Gero i Folkmar oraz dwustu najprzedniejszych rycerzy”.

PW

Chrobry triumfuje, jednak w roku 1017 umiera jego żona Emnilda. 

To nie koniec frasunków Bolesława, bowiem ten rok niesie ze sobą kolejną wyprawę niemiecką na ziemie polskie.

Wojska niemieckie, które nie zdołały sforsować Odry pod Głogowem, skierowały się na południe – w stronę ważnego śląskiego grodu, jakim była Niemcza. 

Ten ruch Wehrmachtu Henryka II był spowodowany atakiem Mieszka Bolesławowica na czele 10 legii na Czechy (1 legia, to ok. 300 wojów).

Jak pisze Thietmar:

PK

„Przez dwa dni plądrował on kraj i powróciwszy z nieprzebranym tłumem jeńców wielką sprawił radość ojcu”.

PW

Pod osłoną nocy i w ulewnym deszczu posiłki Bolesławowe zdołały przebić się do Niemczy. 

To był początek pecha, błędów i niepowodzeń cesarskiej armii.

Zaś Thietmar pisał o tym oblężeniu tak:

PK

„Cesarz kazał naszym zbudować różnego rodzaju machiny oblężnicze, wnet atoli ukazały się bardzo podobne do nich u przeciwnika. Nigdy nie słyszałem o oblężonych, którzy by z większą od nich wytrwałością i bardziej przezorną zaradnością zabiegali o swoją obronę. Naprzeciw pogan [tzn. Wieletów] wnieśli krzyż święty w nadziei, iż pokonają ich z jego pomocą. Gdy zdarzyło im się coś pomyślnego, nie wykrzykiwali nigdy z radości, ale i niepowodzenia również nie ujawniali przez wylewanie skargi”. 

PW

Tu musimy dodać, że i tym razem Morawianie zrobili od południa robotę, gromiąc Bawarów.

Niemcy znów zmuszeni są do odwrotu...

PK

Konsekwencją tej kolejnej wojennej zawieruchy jest pokój zawarty z początkiem 1018 r. w Budziszynie, kończący ciąg wojen polsko – niemieckich.

Na mocy jego ustaleń Morawy, Milsko i Łużyce pozostają pod władzą Bolesława.

Ale na tym nie koniec… Nie uwierzycie… Sam cysorz zobowiązał się dać Chrobremu 300 wojowników na poczet planowanej wyprawy na Kijów… 

I dał... 

Traktat pokojowy scementowano małżeństwem Bolesława z Odą – córką margrabiego Miśni.